حسن حسن زاده آملى
398
ده رساله فارسى (فارسى)
الانسانية مطبوعة على أن تشعر بالموجودات « 1 » . يعنى انسان بر پى بردن به هستيها سرشته شده است كه موشكافى كند تا به تار و پود و نهان و آشكار هر چيز آگاه شود و به فرموده ديگرش در آغاز شناختن قياس دانشنامهء علائى : به هر نادانسته راهى است كه به وى دانسته شود . از آن جمله انسان همواره در راه چاره بيماريها و در انديشه و كار يافتن درمانها كه بخش بسيار بزرگ آن وابسته به علم آناتومى است بوده و هست و مىداند كه هر دردى را درمانى است . به فرموده رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلّم : تداووا فان الذى أنزل الداء أنزل الدواء « 2 » و نيز فرموده است : ما أنزل اللّه من داء إلا أنزل له شفاء « 3 » . و همچنين از امام صادق عليه السّلام است كه : ما خلق اللّه داء إلا جعل له دواء « 4 » . به مناسبت روىداد بحث خيلى به اختصار از تاريخ تشريح مستفاد از دو كتاب مستطاب جواهر التشريح و تشريح البشر كه پيشترك از آنها نام بردهايم و نيز از تاريخ طب مستفاد از كتاب گرانقدر پزشكى نامه تاليف منيف مرحوم ميرزا على اكبر طبيب كرمانى كه حاكى شمهاى از خدمات ارزنده پيشينيان در تشريح و طباند چند سطرى مىنگاريم : پيشينيان از تشريح حيوانات و بهخصوص از تشريح ميمون در كالبدشناسى انسان راهى مىيافتند و آشنايى بدست مىآوردند اقدمين از ملت يهود و غيره كه اغلب شكافتن بدن انسان و حيوان در مذهبشان نهى شده بود از ذبح حيوانات براى
--> ( 1 ) . تعليقات ، ص 30 ، ط مصر . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 14 ، ص 503 ، ط كمپانى . ( 3 ) . بحار الانوار ، ج 14 ، ص 503 ، ط كمپانى . ( 4 ) . بحار الانوار ، ج 14 ، ص 503 ، ط كمپانى .